محصول گندم آذربايجان غربي 3 برابر مي شود
خبر چهاربرج: آذربايجان غربي از استان هاي مهم کشور در توليد محصول استراتژيک گندم به شمار مي رود، اما توانايي هاي بالقوه اين استان در حدي است که اگر با حمايت مسئولان بالفعل شود، توليد اين محصول تا سه برابر ميزان فعلي در بخش کشت آبي افزايش خواهد يافت.
جمشيد دارا مدير زراعت سازمان جهاد کشاورزي آذربايجان غربي اعلام كرد: "در سال زراعي گذشته ۳۵۰ هزار هکتار از اراضي استان به کشت اين محصول اختصاص داشت که از اين ميزان ۱۰۰ هزار هکتار آبي و ۲۵۰ هزار هکتار ديم بود. توليد گندم استان در اين سال ۶۳۷ هزار تن بود که ۳۲۷ هزار تن آن از مزارع آبي و بقيه از مزارع ديم برداشت شد. ميزان کشت گندم در سال زراعي گذشته ۸ هزار هکتار بيش از سال پيش از آن بود و ميزان برداشت نيز ۱۳۷ هزار تن نسبت به سال زراعي ( ۹۰ - ۸۹ ) افزايش داشت."
مدير زراعت سازمان جهاد کشاورزي آذربايجان غربي يادآور شد: "درسال زراعي گذشته در راستاي حمايت از کشاورزان و افزايش عملکرد در واحد سطح ۱۱ هزار تن بذر اصلاح شده مورد نياز کشاورزان در اختيار آنان قرار گرفت و بقيه بذرهاي مزارع به وسيله خود کشاورزان تهيه، بوجاري و ضدعفوني شد."
وي عمده ارقام گندم آبي آذربايجان غربي را که داراي عملکرد مطلوبي است زرين، شهريار و الوند عنوان کرد و اظهار داشت: "در شرايط ديم نيز ارقام سرداري، آذر ۲ و رصد بهترين عملکرد در واحد سطح را دارد."
دارا، با اشاره به اينكه به منظور کمک به گندمکاران و تامين سرمايه در گردش آنان از سال زراعي گذشته در ازاي هر هکتار گندم آبي چهار ميليون ريال و در ازاي هرهکتار گندم ديم دو ميليون ريال تسهيلات قرض الحسنه در اختيار گندمکاران قرار گرفته، ضريب مکانيزاسيون در مزارع گندم اعم از آبي و ديم را ۹۰ درصد اعلام کرد. اين ميزان هر ساله از رشد خوبي برخوردار شده و پيش بيني مي شود، در آينده نزديک اين شاخص به ۱۰۰ درصد نزديک شود.
به گفته مدير زراعت سازمان جهاد کشاورزي آذربايجان غربي، کشت پائيزه گندم براي سال زراعي جاري ۳۵۰ هزار هکتار است که مشابه سال زراعي گذشته خواهد بود. امسال نيز پيش بيني مي شود، بين ۱۰۰ تا ۱۱۰ هزار هکتار از مزارع آبي و ۲۵۰ هزار هکتار از مزارع ديم زير کشت گندم قرار گيرد و در صورت مساعد بودن بارندگي و مطلوب بودن شرايط آب و هوايي، بين ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار تن محصول برداشت شود.
وي اضافه کرد: "حمايت هاي دولتي از کشت گندم شامل تامين سرمايه درگردش و تهيه و تامين نهادهاي مورد نياز از قبيل کود، سم و بذرهاي اصلاح شده، امسال نيز همانند سال قبل ادامه خواهد داشت. براي سال زراعي جاري 59 هزار تن انواع نهاده هاي گندم از قبيل کود و سم اختصاص يافته بود که بخشي از اين نهاده ها توزيع شده و بخشي نيز در حال توزيع است."
دارا، با تاكيد بر اين كه طرح خودکفايي گندم امسال نيز ادامه خواهد داشت، گفت: "بر همين اساس ۵۲ شرکت خدمات فني و مشاوره اي استان در اين طرح با سازمان جهاد کشاورزي همکاري خواهند کرد."
● آذربايجان غربي جزو سه استان برتر کشور در ذخيره سازي گندم
هوشمند جوادي مديرعامل شرکت غله و خدمات بازرگاني آذربايجان غربي نيز بيان داشت: "با آماده شدن زيرساخت هاي حمل و نقل، افزايش ظرفيت هاي ذخيره سازي و تبديلي گندم در زمان حاضر، مشکلي از بابت خريد و ذخيره سازي وجود ندارد و به هر ميزان محصولي که از سوي کشاورزان عرضه شود، مراکز خريد قادر به خريد و پرداخت پول گندمکاران در کوتاه ترين زمان ممکن هستند. هم اکنون مصرف شش ماه گندم استان در سيلوها ذخيره شده و اين درحالي است که خريد گندم همچنان در استان ادامه دارد."
وي اضافه کرد: "ظرفيت ذخيره سازي گندم در استان ۸۰۰ هزار تن است که با اين ميزان ظرفيت ذخيره سازي، آذربايجان غربي در رديف سه استان برتر کشور قرار گرفته است. امسال علاوه بر گندم توليدي استان، بخشي از توليدات گندم استان هاي کرمانشاه، خوزستان و ايلام و مقدار قابل توجهي گندم وارداتي نيز در سيلوهاي استان ذخيره شده است."
جوادي تعداد کارخانه هاي آرد استان را ۱۷ واحد اعلام کرد و اظهارداشت: "آذربايجان غربي هم اکنون به لحاظ کارخانه هاي آرد در حد خودکفايي است و مي تواند بخشي از آرد مورد نياز ديگر استان ها را تامين کند. گندم وارداتي به دليل داشتن گلوتن بالاخريداري مي شود که با مخلوط شدن با محصولات داخلي، آردي باکيفيت توليد و در اختيار مصرف کنندگان قرار مي گيرد." مديرعامل شرکت غله و خدمات بازرگاني آذربايجان غربي خاطرنشان كرد: "براي تشويق کشاورزان به کشت گندم، لازم است علاوه بر تامين نهاده ها و مساعدت هاي تشويقي، نرخ خريد گندم قبل از آغاز کشت پائيزي براي سال آينده اعلام شود. هر ساله نرخ خريد گندم معمولاً در آستانه برداشت گندم اعلام مي شود که اين مسئله باعث سردرگمي گندمکاران مي شود. در صورتي که نرخ تضميني در شروع فصل کشت اعلام شود، گندمکاران بيشتري براي کشت گندم رغبت نشان خواهند داد."
● گندمکاران نيازمند حمايت
به اعتقاد کارشناسان بخش کشاورزي، خودکفايي در توليد گندم نيازمند حمايت مسئولان مربوطه و تعيين نرخ عادلانه براي اين محصول استراتژيک است.
علي مختاري رئيس سازمان جهاد کشاورزي آذربايجان غربي هم معتقد است، قيمت گذاري گندم و نرخ تعيين شده کفاف هزينه هاي توليد اين محصول را نمي دهد. بر اساس بررسي هاي کارشناسي به اين نتيجه رسيده ايم که نرخ خريد تضميني کمتر از ۵ هزار و ۵۰۰ ريال براي هر کيلو گندم درست نيست. قيمت هاي کارشناسي هزينه و درآمد کشت گندم در کشور نشان مي دهد، هر کيلو گندم براي کشاورز ۶ هزار ريال تمام مي شود که اين رقم در آذربايجان غربي ۴ هزارو ۵۰۰ ريال براي گندم آبي و ۴ هزار و ۸۰۰ ريال براي گندم ديم است.
مختاري ادامه داد: "در صورتي که نرخ خريد تضميني گندم پائين تر از اين رقم باشد، انگيزه براي کشت اين محصول پائين خواهد آمد. در سال زراعي گذشته ( 91 - 90 ) به دليل اين که نرخ خريد تضميني گندم پائين بود، بخش قابل توجهي از گندم توليدي استان به مراکز توليد غذاي دام و طيور فروخته شد و خريد تضميني از کشاورزان نسبت به سال هاي گذشته کمتر بود."
● عملکرد در واحد سطح مزارع گندم ديم و آبي
آذربايجان غربي در شاخص متوسط عملکرد و حدنصاب برداشت در گندم آبي و ديم در رديف استان هاي برتر کشور قرار دارد. متوسط برداشت در سال زراعي گذشته در گندم آبي ۳ هزار و ۲۷۰ کيلوگرم و در گندم ديم هزار و ۲۴۰ کيلوگرم بود که هر دو بالاتر از ميانگين کشوري است. اين شاخص ها امسال در حالي بالاتر از متوسط کشوري است که در سال زراعي گذشته بخش هايي وسيع از آذربايجان غربي بارندگي مطلوبي نداشت و پراکنش بارندگي ها نيز مساعد محصول گندم نبود.
بر اساس کيل گيري هاي (اندازه گيري در سطح هکتار) سالانه که در مزارع نمونه انجام گرفته، برداشت ۱۳ تن گندم در شرايط آبي و چهار تن در شرايط ديم در استان (شهرستان مهاباد) تاکنون مشاهده شده که اين شاخص ها نيز در کشور منحصر به فرد است.
توانايي هاي بالقوه آذربايجان غربي در توليد گندم نشان مي دهد، در صورت اجراي اصول فني کاشت، داشت و برداشت، رعايت زمان کشت، استفاده درست از نهاده ها، فناوري هاي نوين و ماشين آلات کشاورزي و بهره گيري از آبياري باراني، مزارع آبي استان به تنهايي قادر به توليد يک ميليون تن گندم در سال خواهد بود.