میاندوآب نیوز

خبر چهاربرج: رودخانه ی زرینه‌رود (جغاتو) نام رودی است که از جنوب بخش مرحمت آباد گذشته و در مسیر جنوب شرق به شمال غرب و به موازات رودخانه ی سیمینه‌رود ضمن تشکیل یک دلتای وسیع به عرض حدود ۱۰ کیلومتر که در مراتع پرآب، باتلاقی است؛ در محل روستای پایینی و قلعه به دریاچه ی ارومیه می ریزد. این رودخانه با طول ۲۳۰ کیلومتر طولانی‌ترین رود استان آذربایجان غربی است که از شهرهای سقز، شاهین دژ و میاندوآب گذشته و به بخش مرحمت آباد میرسد.

سرچشمه ی این رود از کوه‌های «چهل‌چشمه‌» در شهرستان سقز استان کردستان است و در شهرستان تکاب رودخانه‌های خورخوره و ساروق و در شهرستان شاهین دژ رودهای هولاسو و هاچه سو و محمودآباد و آجرلو چای و در شهرستان میاندوآب رود لیلان چای به آن می پیوندند.

بر روی این رودخانه سد شهیدکاظمی بوکان احداث شده که از نظر ارتفاع از سد ارس مرتفع‌تر و از نظر اهمیت بعد از سد مزبور قرار دارد و میزان آب خروجی را تنظیم می‌کند. این سد حدود ۷۰ کیلومتر با میاندوآب فاصله دارد. سد انحرافی نوروزلو در حدود ۱۰ کیلومتری میاندوآب، آب مورد نیاز کشاورزی دشت میاندوآب و قسمتی از دشت‌های بناب و ملکان را تأمین می کند. در سالهای اخیر قسمتی از آب مشروب شهر تبریز و آذرشهر و چند شهر دیگر آذربایجان‌شرقی از آب این سد تأمین می‌شود. سطح حوزه آبریز رودخانه ی زرینه‌رود ۷۱۶۰ کیلومتر مربع بوده و در سال آبی ۱۳۷۸ ـ ۱۳۷۹ حداکثر دبی لحظه‌أی ۵/۹۹ مترمکعب در ثانیه و مجموع دبی سالانه ۸۵۹/۴۴۷ میلیون مترمکعب تخمین زده شده است. در گذشته سیلاب‌های ناشی از این رودخانه روستاهای زیادی را در بر می‌گرفت.

بخش قابل توجه آب کشاورزی مورد نیاز کشاورزان از این رود تامین می شود در قدیم بدلیل عدم وجود سد بر روی آن، رودخانه  همیشه پرآب و بعضی از وقتها سیل براه می انداخته است اما امروزه بدلیل وجود سد شهید کاظمی بوکان و سد انحرافی نوروزلو و همچنین برداشت آب برای طرحهای ملی از قبیل تامین آب شرب (خط لوله ی فاز یک) و صنعتی (خط لوله ی فاز دو) تبریز، آب در بالا دست مهار شده است هم اکنون آب کشاورزی مورد نیاز بخش مرحمت آباد بوسیله کانالهای بتنی به منطقه رسانده می شود که هنوز برخی از فازهای آن تکمیل نشده است.

در دوره ی سلطه ی مغولان در ایران، این رودخانه را با نام مغولی «جغتو» یا «جغتای» بر گرفته از نام پسر دوم چنگیزخان می‌نامیده‌اند، به خاطر خروشان بودن پسر چنگیزخان و رودخانه زرینه رود برای هر از این نام استفاده می شده است و امروزه به زبان محلی به آن "جغاتو" می‌گویند.

تصاویری از جغاتو در میاندوآب

تصاویری از جغاتو در بالادست قبل از شهر میاندواب

تصاویری از جغاتو در پایین دست در بخش مرحمت آباد

نمونه ای از بندهای محلی بر روی جغاتو "روستای قره قوزولو"

آخرین تصاویر ماهواره ای از مصب خشکیده ی جغاتو در ساحل دریاچه ی اورمیه در بخش مرحمت آباد